Praktyczny przewodnik pisany z perspektywy Polaka mieszkającego w UK
Wielu z nas regularnie wspiera finansowo rodziców, rodzeństwo czy dzieci mieszkające w Polsce. Przelew na remont, pomoc przy zakupie mieszkania, pieniądze na studia, to codzienność polskiej emigracji. Ale czy wiesz, że taka pomoc może podlegać polskiemu podatkowi od darowizn? I że jedno przeoczenie formalne może kosztować Twoją rodzinę sporo nerwów i pieniędzy?
Polskie przepisy dotyczą też przelewów z zagranicy
Pierwsza rzecz, która zaskakuje wiele osób: to nie kraj nadawcy decyduje o tym, czy darowizna podlega opodatkowaniu w Polsce, lecz sytuacja osoby, która pieniądze otrzymuje.
Jeśli odbiorca darowizny:
- posiada polskie obywatelstwo, lub
- mieszka na stałe w Polsce
, to polskie przepisy podatkowe mają zastosowanie, nawet jeśli pieniądze przyszły z Londynu, Manchesteru czy Edynburga.
Innymi słowy: Twój przelew do rodziców lub dzieci w Polsce może podlegać polskiej ustawie o podatku od spadków i darowizn. Brzmi strasznie, ale w praktyce, dla większości rodzin, podatek nie będzie należny. Pod jednym warunkiem.
Dobra wiadomość: bliska rodzina jest zwolniona z podatku
Polska ustawa przewiduje tzw. grupę zerową, obejmuje ona najbliższych członków rodziny: rodziców, dzieci, wnuków, rodzeństwo, małżonka i kilka innych osób. Darowizny między osobami z tej grupy są całkowicie zwolnione z podatku, bez względu na kwotę.
Możesz więc wysłać rodzicom 50 000 zł na remont domu albo pomóc dziecku kupić pierwsze mieszkanie, i żadna ze stron nie zapłaci ani grosza podatku.
Ale, i to jest kluczowe, zwolnienie nie działa automatycznie. Trzeba dopełnić formalności.
Co trzeba zrobić? Złożyć formularz SD-Z2
Osoba, która otrzymała darowiznę (czyli Twoja rodzina w Polsce), ma obowiązek zgłosić ten fakt do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2. Termin to 6 miesięcy od daty otrzymania pieniędzy lub majątku.
Jeśli termin zostanie przekroczony, urząd skarbowy może odmówić zwolnienia z podatku, nawet jeśli relacja rodzinna jest oczywista. I wtedy zaczyna się problem.
W praktyce właśnie to, brak zgłoszenia lub spóźnione zgłoszenie, jest najczęstszą przyczyną kłopotów z fiskusem, a nie sama darowizna.
Jak udokumentować przelew z zagranicy?
Przy darowiznach pieniężnych kluczowe jest potwierdzenie przelewu bankowego. Powinno z niego wynikać:
- kto wysłał pieniądze (Ty),
- kto je otrzymał (np. Twoi rodzice),
- data i kwota.
Co ważne, polskie przepisy dopuszczają też sytuację, gdy darczyńca wpłaca gotówkę bezpośrednio w banku na konto obdarowanego. Taki dowód wpłaty również jest wystarczający (potwierdził to Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 28 października 2024 r.).
Przy darowiznach w postaci nieruchomości wymagany jest akt notarialny. Samochody i inne składniki majątku, odpowiednia umowa i dokumenty przeniesienia własności.
A co jeśli mieszkasz w UK i też masz obowiązki podatkowe?
Tu pojawia się temat, który może dotyczyć Cię bezpośrednio: ryzyko podwójnego opodatkowania.
Polsko-brytyjskie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dotyczą głównie podatków dochodowych, nie obejmują podatku od spadków i darowizn. Oznacza to, że w skrajnych przypadkach ta sama darowizna mogłaby być opodatkowana zarówno w Polsce, jak i w Wielkiej Brytanii (np. gdy przekazujesz nieruchomość znajdującą się w Polsce).
W typowej sytuacji, przelew pieniężny z UK do rodzica lub dziecka w Polsce, ryzyko podwójnego opodatkowania jest minimalne. Ale jeśli chodzi o nieruchomości lub większy majątek, warto skonsultować się ze specjalistą, który zna zarówno polskie, jak i brytyjskie przepisy.
Podsumowanie: o czym pamiętać
| Co | Kto | Termin |
|---|---|---|
| Zgłoszenie darowizny (SD-Z2) | Osoba, która otrzymała darowiznę (w Polsce) | 6 miesięcy od otrzymania |
| Dokumentacja przelewu | Obie strony | Zachować na wszelki wypadek |
| Konsultacja przy dużych kwotach / nieruchomościach | Warto | Przed dokonaniem darowizny |
Darowizna dla najbliższej rodziny to jedno z najbardziej naturalnych zachowań, i polskie prawo to szanuje. Większość przelewów od Polonii do rodziny w Polsce nie podlega żadnemu podatkowi. Ważne tylko, żeby rodzina wiedziała, że musi złożyć formularz SD-Z2 i zachować potwierdzenie przelewu.
Jeśli masz wątpliwości co do swojej konkretnej sytuacji, zwłaszcza jeśli chodzi o większe kwoty, nieruchomości lub rozliczenia po obu stronach Kanału, warto porozmawiać z księgowym, który zna realia emigracyjne.
